جدید: دانلود پروژه رشته معماری درباره بافت ساختمانی در چهار اقلیم ایران – قسمت اول

مقدمه

تقسیمات اقلیمی که بر اساس مطالعه و پیش نهاد دانشمندان محیط شناس ایرانی تدوین شده می باشد عموما” در حیطه معماری شامل تقسمات چهارگانه به توضیح زیر می باشد

الف-) اقلیم گرم و خشک {فلات مرکزی ایران

ب-) اقلیم سرد و کوهستانی {مناطق کوهستانی غرب

ج-) اقلیم گرم و مرطوب {کرانه شمالی خلیج فارس و عمان

نکته مهم : برای بهره گیری از متن کامل پژوهش یا مقاله می توانید فایل ارجینال آن را از پایین صفحه دانلود کنید. سایت ما حاوی تعداد بسیار زیادی مقاله و پژوهش دانشگاهی در رشته های مختلف می باشد که می توانید آن ها را به رایگان دانلود کنید

د)- اقلیم معتدل و مرطوب { کرانه جنوبی دریایی خزر

خصوصیات متفاوت اقلیم های ذکر گردیده در هر منطقه به گونه چشم گیری در ترکیب معماری و شکل گیری بافت شهرها تاثیر گذار می باشد

مردمان مناطق یاد شده به میزان توجهی بر معضلات حاد آب و هوایی فائق آمده اند راه حل هایی که ساکنین نواحی گوناگون در جهت خلق معماری همسازبا شرایط منطقه در طی قرون متمادی اتخاذ کرده اند قابل ستایش می باشد, این روش ها به گونه حیرت انگیزی جنبه های آزار دهنده ای محیط را کاسته و از جنبه های مفید آن سود جسته اند که مطالعه و مطالعه دقیق این حوزه اقلیمی در سطح کشور و مطالعه راه حل های ذکر گردیده و راه کاهای مناسب با اقلیم در هر منطقه ظوابط و الگوی ارزش مندی جهت انجام طراحی در اختیار ما قرار می دهد شرایط حاد جوی و آب و هوایی مثلا” در منطقه گرم و خشک معضلات خاصی را برای ساکنین این منطقه به وجودآورده می باشد, لذا بایستی برای طراحی در چنین اقلیمی تصمیمات ویژه ای را در نظر گرفت .خلق بنا در این اقلیم نیازمند مطالعات عمیق و گسترده ای در شرایط و مسائل متنوع و متعدد در این اقلیم می باشد.

الف) اقلیم گرم و خشک

اکثر مناطق نیم استوایی را شامل می گردد ودر اثر وزش بادها که از جنوب غربی و شمال غربی به طرف استوا می وزد هوا بسیار خشک می باشد

آسمان در بیشتر اوغات سال بدون ابر بوده و اشعه منعکس شده از این سطوح بسیار بالاست, مه و طوفان دراین مناطق زیاد می باشد و بعد ازظهرها اتفاق

می افتد

فلات مرکزی شامل دو منطقه بیابانی و نیمه بیابانی می باشد

شهرهای زیرا: شیراز, تهران, مرکزی…(مناطق نیمه بیابانی)

یزد , کرمان … (مناطق بیابانی)

مشخصات این اقلیم : روزهای گرم و شب های بسیار سرد و زمستان های سرد و سخت و تابستانهای گرم و خشک می باشد

ب) اقلیم سرد و کوهستانی

کرانه کوهستانی غرب کشور دارای اقلیم سرد می باشد که شدت تابش آفتاب در تابستان زیاد و در زمستان کم می باشد , زمستان ها طولانی وسرد و یخبندان بوده و تابستان ها هوا معتدل می باشد

شهرهای زیرا: تبریز , همدان , کردستان

ج) اقلیم گرم و مرطوب

رطوبت هوا در این اقلیم بسیار بالاست به همین جهت درجه اختلاف حرارت شب روزدر فصول مختلف سال پایین می باشد حداکثر دمای هوا در تابستان به 35 الی 40 درجه وحداکثر رطوبت نسبی 70% نیز می رسد
تابستان های بسیار گرم و مرطوب و زمستان ها معتدل می باشد. تفاوت دمای خشکی و دریا باعث به وجودآمدن نسیم های دریایی وخشکی می گردد

همچنین شدت زیاد تابش آفتاب در این هوا بسیار قابل چشمگیر می باشد

اگر هوا بدون ابر و زمین (غیرقابل کشت باشد) میزان اشعه منعکس شده ازسطح زمین به حداکثر می رسد
شهرهای زیرا: بندرعباس , آبادان, اهواز …. جزء این مناطق می باشد

د) اقلیم معتدل و مرطوب

سواحل جنوبی دریای خزر با اعتذال هوا و بارندگی فراوان جزء مناطق معتدل کشور به حساب می آید , رطوبت زیاد هوا و اعتدال درجه حرارت از مشخصات این اقلیم می باشد معمولا” دمای هوا در تابستان بین 25 تا 30 درجه در روز و هنگام شب بین 20تا 23 درجه بود و در زمستان ها معمولا” بالای صفر می باشد

شهرهایی زیرا : رشت , بندر انزلی , رامسر

منطقه گرم و خشک :­

ساکنین اقلیم گرم و خشک عموما” با مسائل و معضلات حادی همچون تابش شدید آفتاب ,هوای خشک ,کمبود بارندگی ,عدم وجود رطوبت و وجود طوفان های گردوغبار و طوفانهای شن, اختلاف درجه حرارت در شب و روز هستند.

بافت شهری در منطقه گرم و خشک :

مجموعه های شهری و روستایی متراکم و فشرده می باشد , با افزایش تراکم و فشردگی بناها در بافت سطوح مرتبط با شرایط حاد منطقه کاهش می یابد و بدین ترتیب تبادل حرارتی بین فضاهای بیرونی و درونی به حداقل می رسد, همچنین تراکم بناها در بافت علاوه بر یک کار اقلیمی در ضرورت امر دفاع در برابر حمله مهاجمان به شهر و همچنین روابط اجتماعی داخل شهر تأثیر بسزایی دارد, کلیه فضاهای زیستی این منطقه از قبیل فضاهای شهری , گذرها ,معابر ,حیاط ها و ساختمانها در برابر شرایط نامطلوب جوی و بادها نا مطلوب و گرد و خاک و طوفان های شن محافظت شده اند , در عین حال شکل گیری بافت به نحوی می باشد که در بهره گیری از باد خنک در تابستان و گرمای خورشید در فصل زمستان هیچ محدودیتی در بافت ایجاد نشود.

پلان ها و نقشه ها در منطقه گرم گرم خشک:

پلان های متراکم و فشرده می باشد و بدین طریق سطوح خارجی ساختمان نسبت به حجم آن به حداقل می رسد, تراکم و فشردگی پلان ها و بناها میزان تبادل حرارتی را در زمستان و تابستان به حداقل رسانده و باعث می گردد بیشترین سایه ممکن بر روی سطوح ایجاد گردد.

پوشش بام در اقلیم گرم و خشک:

سقف و بام خانه ها از خشت خام و گل ساخته می گردد به دلیل کمبود بارندگی و کمبود چوب بام خانه ها غالبا” دارای پوشش طاق و گنبد می باشد , سقف کنبدی و قوس دار علاوه بر ایجاد سایه بر روی بدنه گنبد باعث ایجاد سایه در محوطه پیرامون گنبد می گردد و بدین ترتیب بیش از نیمی از مساحت پشت بام در ساعات گرم بعداظهر در سایه قرار می گیرد,

همچنین سطح منحنی و قوس دار طاق بام باعث انعکاس بیشتر تابش خورشید شده و در نتیجه باعث کاهش جذب حرارت می گردد و زمانی که پوشش قوس دلر و گنبدی می باشد سطح بیشتری از بام در معرض وزش باد و نسیم واقع می گردد.

تعداد و مساحت بازشوها و درها:

تعداد باز شوها در سطوح بیرونی و رو به معابر در حداقل ممکن نگه داشته می گردد تا فضاهای داخلی کمتر تحت شرایط حاد پیرامون بنا باشد, همچنین خهت ممانعت از ورود گرد و خاک , باز شوها و پنجره های مرتبط با محیط خارج در قسمت فوقانی دیوارهای بنا نصب می گردد.

با نصب پنجره در قسمت فوقانی بنا میزان نفوذ اشعه های منعکس شده از سطوح غیر قابل کشت به داخل بنا به حداقل ممکن کاهش میابد, همچنین بیشترین سطوح بازشوها و پنجره ها رو به حیاط مرکزی می باشد که کمتر تحت شرایط سخت و طاقت فرسای محیط بیرون سلختمان می باشد.

 

گذرها و معابر در منطقه خشک:

برای پرهیز از تابش خورشید حداقل مقدور گذرها به صورت شرقی ,غربی احداث می شوند, همچنین گذرها باریک با دیوارهای مرتفع در دو طرف گذر که در بعد اظهرهای تابستان کاملا” از سایه پوشیده می گردد و جهت ممانعت از جریان یافتن هوا و نفوذ شرایط هوایی حاد پیرامون بافت معابر عموما” پیچ در پیچ و باریک ساخته می گردد و ارتفاع دیوار معابر زیاد می باشد.

گذرهای سر پوشیده (ساباط) :

گذرهای سرپوشیده باعث می شوند بیشترین سایه ممکن در معابر و سطوح خارجی ایجاد گردد و این گذرهای کم عرض به تراکم و فشردگی ابنیه مجاور می افزاید.

این گذرهای پر پیچ وخم با دیوارهای مرتفع علاوه بر یک راه کار اقلیمی میتواند یک روش امنیتی در برابر هجوم و حمله دشمنان باشد. (شهر چاتال هویوک در ترکیه)

مصالح بدنه دیوارها در این اقلیم :

مصالح بکار رفته در دیوارها اکثرا” از خشت و گل می باشد, اصولا” خشت , گل و خاک دارای ظرفیت حرارتی بالایست. بهره گیری از این مصالح با ظرفیت حرارتی بالا باعث می گردد گرمای محیط پیرامون بنا با مدت زمان تاخیر بیشتری از بدنه دیوار عبور کرده و به فضای داخلی راه یابد ,خشت مدت زمان تاخیری 7 الی9 ساعت دارد و بدین ترتیب گرمای بیرون در طول روز در داخل دیوار ذخیره شده و در شب هنگام که هوا سرد می باشد, با از دست دادن حرارت باعث تعدیل دمای داخل ساختمان می گردد.

سطوح و نما در این اقلیم :

سطوح و نما به رنگ روشن انتخاب می شوند تا حرارت ناشی از تابش آفتاب کمتر جذب دیوار گردد و نما و سطوح صیقلی و روشن می باشند تا باعث انعکاس هر چه بیشتر تابش خورشید شوند.

همچنین بهره گیری از اندودهای روشن زیرا اندود گچ و اندود سیمگل (مقصود از ملات سیمگل ترکیب کاه ریز ,ماسه باد,خاک رس می باشد) و دانه های کاه در ملات سیمگل این امکان را فراهم می کند تا سطوح نماهای ساختمان صیقلی تر و صافتر باشند.

حیاط مرکزی در اقلیم گرم و خشک :

فرمی که در مناطق گرم و خشک به عنوان الگوی خانه ها بهره گیری شده می باشد فرم کهن و ارزشمند خانه های دارای حیاط مرکزی می باشد, الگوی حیاط مرکزی از دوران ماقبل تاریخ تا به امروز نه تنها در مناطق مرکزی ایران بلکه در مناطق خشک خاورمیانه و در اکثر تمدن ها کهن تکرار شده می باشد, خانه های با حیاط میانی و محصور مطلوب ترین, ترکیب و فرم برای تعدیل شرایط حاد اقلیمی به خصوص در منطقه گرم و خشک کویری می باشد.

اتاق های این خانه ها به حیاط مرکزی باز می گردد و بدین ترتیب پیش روی گرمای تابستان و سرمای سرد زمستان و بادها و طوفان ها و شن که عموما” در منطقه کویری در جریان می باشد محافظت می شوند.

در فصل زمستان اتاق ها رو به جنوب (اتاق های زمستان نشین) که دارای باز شوهای وسیع در بدنه جنوبی می باشد جهت آفتاب گیری مورد بهره گیری قرار می گیرد.

اتاق های زمستان نشین با باز شوهای رو به جنوب در جهت شمالی رو به پلان و اتاق های تابستان نشین (با بازشو های رو به شمال) در جهت جنوبی پلان که کمتر در معرض تابش خورشید می باشد استقرار می یابد, در حیاط مرکزی برای ایجاد رطوبت در هوای خشک منطقه از سطوح گیاه کاری شده حوض آب و فواره بهره گیری می گردد با در نظر داشتن سرمای شب در منطقه هوای سرد در طول شب در داخل حیاط نشست کرده و در داخل حیاط و بدنه دیوارها ذخیره می گردد و در طول روز که شدت تابش آفتاب بالاست و دمای بیرون ساختمان به حداکثر می رسد هوای داخل ساختمان و حیاط تعدیل می گردد.

باد گیرها :

از عناصر تفکیک ناپذیر خانه ها در اقلیم گرم و خشک می باشد بهره گیری از بادگیر از سال های قبل در ایران رواج داشته که با فرم های مختلف در ایران ساخته می گردد, بادگیرها با دهنه های رو به بادهای مطلوب ساخته می شوند تا باد خنک را جهت تهویه و تعدیل هوا به فضاهای داخلی هدایت کند, بادگیرها معمولا” در بخشی از ساختمان قرار می گیرند که با در نظر گرفتن وسعت خانه و تعداد اتاق ها سمت تابستان نشین خانه را سرد کنند.

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

منطقه سرد و کوهستانی :

ویژگی های اقلیم سرد و کوهستانی :

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

رشته کوه های شمالی و غربی کشور جزء اقلیم سرد کوهستانی می باشد که زمستان های سرد و سوزان و تابستان های معتدل از خصوصیات بارز آب و هوایی این منطقه می باشد.

سرمای بسیار زیاد در فصل زمستان عامل اصلی در شکل گیری بافت شهری و روستایی این منطقه می باشد.

بافت شهری و روستای در این اقلیم متراکم و فشرده می باشد و سطوح خارجی بنا نسبت به حجم آن به حداقل ممکن کاهش میابد تا تبادل حرارتی بین فضاهای بیرونی و درونی به کمترین میزان خود برسد.

از نظر بازشو و پنجره , ابعاد این باز شوها در این اقلیم از وسعت کمتری برخوردار می باشد تا تبادل حرارتی بین فضای درون و بیرون به حداقل ممکن کاهش یابد.

با ایجاد بازشوهای وسیع در جبهه جنوبی ساختمان به میزان قابل توجهی از انرژی حرارتی خورشید در فصل زمستان بهره گیری می گردد.

وسعت بازشوها در جهت هایی که تحت وزش بادهای سرد زمستانی می باشد به حداقل می رسد و در بعضی موارد این بازشوها از نمای سرد حذف می شوند.

جهت گیری بناها در اقلیم سرد :

روستاها و شهرها در این اقلیم عموما” در کرانه جنوبی کوه پایه ها مستقر می شوند, همچنین با استقرار بنا در امتداد شرقی , غربی کمترین سطح پیش روی بادهای نامطلوب قرار می گیرد, که اکثرا” این بادها از سمت غربی می وزد.

پوشش بام در اقلیم سرد:

پوشش باو در این اقلیم اکثرا” مسطح می باشد و گاها” سقف شیبدار در بعضی مناطق در رشته کوه های شمالی البرز دیده می گردد.

فرم بنا در این اقلیم:

معمولا” فرم بناها به صورت مکعب و مکعب مستطیل می باشد, زیرا در این مساحت سطوح خارجی نسبت به حجم بنا به حداقل می رسد که تا از این طریق تبادل بین فضاهای بیرونی به کمترین میزان خود برسد.

در خانه های دو طبقه , طبقه زیرین به دام ها و طبقه فوقانی به اهالی خانه اختصاص می یابد که این تفکیک علاوه بر جدایی عملکرد و عرصه های بشر و دام باعث می گردد دام ها کمتر تحت تاثیر سرمای بیرون باشند و از طرفی گرمای بدن حیوانات در شب های زمستان به طبقات بالاتر که فضای زندگی ساکنین می باشد انتقال یابد.

با احداث قسمتی از فضاهای خانه در زیرزمین به میزان قابل توجهی میتوان به تعدیل هوای این فضاها کمک نمود به دلیل اینکه خاک ظرفیت حرارتی بالایی دارد فضاهایی که در زیرزمین واقع می شوند , زمستان ها گرمتر و تابستان ها خنک تر از هوای بیرون هستند.

مصالح ساختمانی در افلیم سرد و کوهستانی :

پاسخ دهید