فایل پایان نامه : دانلود پروژه رشته روانشناسی درباره ارگونومی – قسمت اول

مقدمه

ظهور سازمانهاي اجتماعي و گسترش روز افزون آنها، از ويژگي هاي بارز تمدن بشري می باشد؛ به طوري كه با در نظر داشتن عوامل گوناگون مكاني و زماني، و ويژگي ها و نيازهاي خاص جوامع مختلف، همه روزه انواع سازمانهاي اجتماعي ظهور و گسترش مي يابد و بر تعدادشان افزوده مي گردد[1]. يك ملت بواسطه شهروندانش و يك سازمان بوسيله كاركنانش شناخته مي گردد. پيشرفت يك سازمان بوسيله سلامتي و تندرستي كاركنان مشخص مي گردد[15].بنابر آمار سازمان بين المللي كار[1] سالانه 250 ميليون حادثه در جهان اتفاق مي افتد كه درآنها 335000 نفر جان خود را از دست مي دهند (حوادث رانندگي و خانگي در اين آمار لحاظ نشده می باشد).همچنين سالانه 160 ميليون بيماري شغلي در جهان ديده مي گردد كه منجر به فوت 1100000 نفر مي گردد. همچنين 4 درصد توليد ناخالص ملي در جهان به لحاظ اين حوادث و بيماري ها هدر مي رود[2]. ناديده گرفتن ايمني و بهداشت كار موجب زيان اقتصادي قابل توجهي مي گردد كه تاثيرات جدي بر بهره وري دارد.ميزان بروز حوادث شغلي منجر به مرگ در كشورهاي در حال توسعه 3 تا 4 برابر كشورهاي توسعه يافته می باشد. و اين حوادث معمولاً بصورت غير عمدي هستند.

نکته مهم : برای بهره گیری از متن کامل پژوهش یا مقاله می توانید فایل ارجینال آن را از پایین صفحه دانلود کنید. سایت ما حاوی تعداد بسیار زیادی مقاله و پژوهش دانشگاهی در رشته های مختلف می باشد که می توانید آن ها را به رایگان دانلود کنید

در كشور ما ساليانه حدود 14 هزرار حادثه شغلي رخ مي دهد[3].

در طول جنگ جهانی دوم تاکید اصلی دانشمندان علوم رفتاری بر بهره گیری از آزمونهایی برای انتخاب افراد مناسب برای هر کار و ابداع راهکارهای تربیتی بهتر بود کانون توجه، انطباق دادن شخص با کار بود. حرفه عوامل انسانی در دوران پس از جنگ زاده گردید در سال 1949، انجمن پژوهشی ارگونومی که اکنون انجمن ارگونومی نامیده می گردد در انگلستان تاسیس گردید و اولین کتاب در باب عوامل انسانی ، به نام روانشناسی تجربی کار بسته عوامل انسانی در طراحی مهندسی انتشار پیدا نمود در سال 1959 موسسه بین المللی ارگونومی با هدف برقراری ارتباط بین چندین انجمن عوامل انسانی وارگونومی در کشورهای مختلف جهان تاسیس گردید دوران 20 ساله بین 1960 تا 1980 شاهد رشد وبسط سریع عوامل انسانی بود[5].

2- ارگونومي

2-1- تعريف ارگونومي

تعريف رسمي ارگونومي كه بوسيله انجمن ملي ارگونومي ( IEA ) تأييد شده می باشد به توضیح زير مي باشد :
ارگونومي ( يا فاكتورهاي انساني ) اصول علمي مرتبط با فهم تعامل بين بشر و ساير عناصر يك سيستم و حرفه اي می باشد كه شامل تئوريها ، اصول و داده ها ، و روشها براي طراحي مطابق با بهينه سازي آسايش و رفاه افراد و عملكرد كامل سيستم مي باشد[4]. واژه ارگونومي آميزه اي از دو واژه يوناني ارگو[2] (به معني كار) و نوموس[3](به معني قانون) می باشد. .در آمريكا ، مهندسي عوامل انساني[4] يا عوامل بشر مترادف واژه ارگونومي دانسته شده می باشد . ارگونومي در اروپا ، ريشه در فيزيولوژي كار[5] ، بيو مكانيك[6]  و طراحي ايستگاه كار[7] دارد . در حالي كه عوامل انساني آمريكائيان ، از فيزيو لوژي تجربي سرچشمه گرفته ، بر عملكرد انساني و طراحي سامانه ها متمركز می باشد[5] . حرفه عوامل انسانی در دوران پس از جنگ جهاني دوم زاده گردید در سال 1949، انجمن پژوهشی ارگونومی که اکنون انجمن ارگونومی نامیده می گردد در انگلستان تاسیس گردید و اولین کتاب در باب عوامل انسانی ، به نام روانشناسی تجربی کار بسته عوامل انسانی در طراحی مهندسی انتشار پیدا نمود در سال 1959 موسسه بین المللی ارگونومی با هدف برقراری ارتباط بین چندین انجمن عوامل انسانی وارگونومی در کشورهای مختلف جهان تاسیس گردید دوران 20 ساله بین 1960 تا 1980 شاهد رشد وبسط سریع عوامل انسانی بود[5].

ارگونومي در چهار شاخه بيومكانيك شغلي، روانشناسي مهندسي، آنتروپومتري، فيزيولوژي كار فعاليت مي كند[7] .فيزيولوژي كار: بخشي از دانش ارگونومي كه تطبيق بشر با كار را در مصرف انرژي و همچنين تغييرات پارامترهاي فيزيولوژيكي بدن در حين انجام كار مورد توجه قرار مي دهد به فيزيولوژي كار معروف می باشد[8].بيومكانيك شغلي: در بيومكانيك از قوانين فيزيكي مكانيك براي بدن بهره گیری مي گردد . با بكارگيري اين قوانين اين امكان به وجودمي آيد كه در هنگام يك وضعيت خاص در بدن و حركت آن ، ميزان فشار مكانيكي موضعي اعمال شده بر عضلات و مفصل ها محاسبه گردد[4].روان شناسي مهندسي: به فاكتورهاي محيطي فيزيكي و شيميايي مانند سر و صدا ، ارتعاش ، روشنايي ، آب و هوا و مواد شيميايي مي توانند بر روي ايمني ، سلامتي و آسايش افراد تأثير بگذارندمي پردازد[4].آنتروپومتري: شامل جمع آوري و تفسير داده هاي مربوط به شكل و اندازه ابعاد بدن بشر ( ابعاد طولي ، عرضي ، محيطي و وزن ) مي باشد[4]. تعريف آنتروپومتري عبارت خواهد بود از اندازه گيري سيستماتيك بدنبال بهره گیری از وسايل اندازه گيري[9].

برخي  مشكلات معمول در صنايع شامل طراحي نامناسب محل كار ، عدم انطباق بين قابليتهاي كارگر و الزامات شغلي، وجود محيط كار و مشاغل زيان آور ، طراحي نا مناسب سيستم بشر –ماشين و برنامه هاي ضعيف مديريت مي باشد. اين مشكلات منجر به ايجاد مخاطرات در محل كار ، ضعف سلامتي كارگران ، صدمات ناشي از كار با تجهيزات ، معلوليتها و در عوض كاهش بهره وري كارگر و كيفيت توليد و افزايش هزينه مي گردد. كاربرد موثر ارگونوي در طراحي سيستم كاري مي تواند تعادلي را بين ويژگي هاي كارگر و نيازهاي شغلي مستقر كند.اين علم ، گستره وسيعي را در زمينه طراحي كار ، ابزار ، تجهيزات ، ماشين آلات ، ايستگاه كار و سيستمها در موارد مختلف صنعتي ، آموزشي ، ورزشي و غيره در بر گيرد[10]. هدف ارگونومي آن می باشد كه در طراحي ابزارو وسايل كار و سيستمهاي فني و توليدي نيز در طراحي محيط كار ، نيازها و خصوصيات جسمي وروحي انسانها در نظر گرفته گردد تا در عين نيل به افزايش بازدهي توليد ، به سلامت و بهداشت و راحتي انسانها نيز به بيشترين حد توجه شده باشد[11]. ارگونومي داراي اهدافي زیرا بهبود بهره وري، سلامت، ايمني و آسايش مردم و افزايش كارآيي متقابل سيستمهاي بشر- ماشين- محيط می باشد[12].

2-2- نكات ضروري در زمينه سطح كار

  • ارتفاع سطح كار بالاتر از قلب قرار نگيرد . زيرا اگر ارتفاع سطح كار بالاتر از قلب قرار گيرد جريان خون در بدن كاهش يافته كه در نتيجه ان كاهش سريع كارآيي و عملكرد فرد خواهد بود.
  • ارتفاع مربوط به سطح كار ، صندلي و پاها بايد با يكديگر تناسب داشته باشد.
  • اگر ارتفاع سطح كار ثابت می باشد از زير پايي بهره گیری گردد.
  • گاهي اوقات حالت نشسته را با ايستادن يا قدم زدن جايگزين كنيد[4].

2-3- حيطه هاي عملكردي ارگونومي

بخشي از حيطه هاي عملكردي ارگونومي را مي‌توان به توضیح زير دانست:

  • بررسي ميزان توانمندي شاغلين با در نظر داشتن نوع كار و انرژي مصرفي
  • مطالعه ابعاد فيزيكي بدن (آنتروپومتري) و كاربرد اين دسته از اطلاعات در طراحي ايستگاه هاي كار
  • طراحي ارگونوميك ابزارهاي دستي
  • طراحي ايستگاه هاي كار نشسته، ايستاده (يا توام) و آناليز سيستم بشر ـ  ماشين
  • بررسي‌هاي روانشناختي از ديدگاه نحوه ارتباط بين افراد
  • تعيين رژيم‌هاي كار و استراحت (زمان‌هاي استراحت و مدت انجام كار)
  • بررسي روش‌هاي حمل دستي كالا و طراحي خطوط بسته بندي و بارگيري دستي
  • شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     
  • بررسي صدمات اسكلتي عضلاني مرتبط با كار و آناليز وضعيت‌هاي بدني
  • بيومكانيك شغلي
  • ارگونومي و كار در منزل
  • كاربرد بهينه رنگ و موسيقي در محيط‌هاي كار[7]

3- استرس

از طرف ديگر واژه استرس امروزه چنان نقل هر زباني می باشد كه گويا استرس مسئله همگاني و همه گير و مبتلا به بشر امروز و مشخصه زندگي اوست. روانشناسان و ديگر صاحب نظران استرس مي گويند ، روي هم جمع شدن رويدادها ( دگرگوني ها ) ي زندگي كه سازگاري فرد را با موضع خودش بر هم مي زند، موجب استرس مي گردد. و اين تشابه نزديكي با مفهوم فيزيكي يا مهندسي استرس دارد . نزديك به صد سال می باشد كه مفهوم استرس مورد بحث و بررسي قرار گرفته می باشد . اما نخستين بررسي هاي استرس در حوزه دانش پزشكي انجام شده اند . اين مفهوم اكنون به موضوعي ميان ـ رشته هاي در علوم انساني ، پزشكي و حوزه هاي وابسته تبديل شده می باشد. استرس ناشی از شغل ، استرسی می باشد که فرد معین بر سر شغل معینی دستخوش آن می گردد، در این تعریف چند نکته نهفته می باشد : شخص شاغل تا چه اندازه از تجربه برخوردار می باشد (کارآزموده می باشد یا تازه کار) ، میزان قدرت و ضعف او در مقابله با شرایط موجود چقدر می باشد، و چه نوع شخصیتی از خود در محیط کار نشان می دهد[13].

3-1- نشانه هاي استرس

«بیر» و « نیومن»  در 1978 سه دسته از نشانه هایی را که در شرایط استرس شغلی بروز می کنند نام برده اند: نشانه های روانی، نشانه های جسمانی و نشانه های رفتاری.

    شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              
  • نشانه های روانی :آن دسته از معضلات عاطفی و شناختی هستند که بر اثر ناراحتی  ناشی از استرس شغلی بروز می کنند نارضایتی از شغل یکی از رایجترین پیامدهای استرس شعلی می باشد ، با بی میلی و با تاخیر به سر کار خود می آید ، برای انکه کار ش را به خوبی انجام دهددلیل چندانی نمی بینند دیگر نشانه های روانی عبارتند از : افسردگی ،اضطراب ، ملامت احساس ناکامی ، انزوا و بیزای .

دیدگاهتان را بنویسید