منبع تحقیق : دانلود تحقیق در مورد پروژه تربيت‌معلم و آموزش ضمن خدمت-قسمت هفتم

نکته مهم : برای بهره گیری از متن کامل پژوهش یا مقاله می توانید فایل ارجینال آن را از پایین صفحه دانلود کنید. سایت ما حاوی تعداد بسیار زیادی مقاله و پژوهش دانشگاهی در رشته های مختلف می باشد که می توانید آن ها را به رایگان دانلود کنید

در سال تحصيلى ۱۳۷۴-۱۳۷۵ اين رقم به ۳۲ هزار و ۷۹۵ نفر رسيده می باشد که اين تعداد در ۷۷ دانشسرا و ۱۲۱ مرکز تربيت‌معلم تحصيل مى‌کردند و اين تعداد در سال ۱۳۷۶ – ۱۳۷۷ به ۶۶ مرکز و ۱۰ هزار دانشجو کاهش يافته می باشد. در مورد کاهش تعداد دانش‌آموز معلمان و دانشجويان مراکز تربيت‌معلم دوساله مراجع ذى‌ربط مهمترين دليل را کاهش دانش‌آموزان دورهٔ ابتدائى شهر و روستا و درنتيجه نياز نبودن به معلمان جديد در دورهٔ ابتدائى و راهنمائى مى‌دانند.

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

به‌نظر مى‌رسد که تحقيقى جامع در اين زمينه صورت نگرفته و برنامه توسعه يا محدودکردن مراکز، کمتر پشتوانهٔ پژوهشى داشته می باشد و عوامل ديگرى نظير تغيير شاخص‌هاى تأسيس و گسترش مدارس و تعداد دانش‌آموزان و پايه در سطوح مختلف تحصيلى در شهر و روستا و هم‌چنين انتخاب معلمان و دبيران از طرق ديگر در محدودشدن مراکز تربيت‌معلم و دانشسراها مؤثر بوده می باشد.

بررسى کمى و کيفى تربيت‌معلم، آموزش‌هاى ضمن خدمت و تأمين نيروى انسانى

  • ادامه تحصیل معلمان در مراکز عالی ضمن خدمت فرهنگیان
  • ادامه تحصیل معلمان در دانشگاە‌ها
  • آموزش‌های کوتاه‌مدت فرهنگیان

بررسى طریقه تأسيس مراکز تربيت‌معلم با ساختارهاى متفاوت نشان‌دهندهٔ آن می باشد که تعداد دانشسراها و مراکز تربيت‌معلم و دبير و ميزان فارغ‌التحصيلان آنها از بدو تأسيس تاکنون از رشد خوبى برخوردار بوده می باشد. طبق آمار رسمى وزارت آموزش و پرورش در سال تحصيلى ۱۳۱۳-۱۳۱۴ تعداد هفت دانشسراى مقدماتى با ۵۴۲ دانش‌آموز داير بوده می باشد. در سال تحصيلى ۱۳۳۱-۱۳۳۲، بيست و سه دانشسراى مقدماتى و هفت دانشسراى کشاورزى با ۱ هزار و ۷۰۹ دانش‌‌آموز و در سال تحصيلى ۱۳۳۹-۱۳۴۰، سى دانشسراى مقدماتي، سيزده دانشسراى کشاورزي، سه دانشسراى تربيت‌بدني، شش دانشسراى عشايرى و يک مرکز تربيت‌معلم کمک‌آموزشى با ۶ هزار و ۵۱۷ دانش‌آموز فعاليت داشته می باشد. در سال تحصيلى ۱۳۵۵-۱۳۵۶، يکصد و بيست و سه دانشسراى مقدماتي، يک دانشسراى عشايري، بيست و چهار دانشسراى راهنمائى تحصيلى و بيست و هفت مرکز تربيت مربى کودک با ۴۹ هزار و ۹۰۰ دانش‌آموز و دانشجو داير بوده می باشد.

براساس اختصار آمار وزارت آموزش و پرورش، در سال تحصيلى ۱۳۷۰-۱۳۷۱ حدود ۱۰۴ هزار دانش‌آموز و دانشجو در دانشسراها و مراکز تربيت‌معلم عمومى فنى و حرفه‌اى مشغول تحصيل بوده‌اند. در اين سال ۵۴ هزار و ۶۵۹ نفر در چهارده رشته در مراکز تربيت‌معلم دوساله و ۳۶ هزار و ۲۵۹ نفر در دانشسراهاى روستائى چهارساله و ۱۰ هزار و ۲۳۴ نفر در دانشسراهاى روستائى دوساله و ۲ هزار و ۸۸۷ نفر در مراکز تربيت‌معلم دوسالهٔ فنى و حرفه‌اى تحصيل کرده‌اند که فارغ‌التحصيلان اين مراکز در مدارس ابتدائي، استثنائي، راهنمائى تحصيلى و هنرستان‌ها به‌خدمت گمارده مى‌شوند. درصد بالائى نيز از طريق دانشگاه‌هاى تربيت‌معلم و رشته‌هاى دبيرى دانشگاه‌هاى مختلف کشور طبق قانون متعهدان خدمت دبيرى براى تدريس در دورهٔ دبيرستان‌ها و هنرستان‌ها آماده شده‌اند.

از سال‌هاى ۱۳۷۳ تا ۱۳۷۷ تعداد دانشسراها و مراکز تربيت‌معلم و دانشجو معلمان آنها مرتباً کاهش يافته می باشد. به‌نحوى که در سال ۷۶-۷۷ تعداد مراکز تربيت‌معلم به شصت و شش و تعداد دانشجو به ۱۰ هزار نفر رسيده می باشد. دانشسراهاى تربيت‌معلم تعطيل شده و پذيرش دانشجو در ۱۳ رشته در مراکز دو ساله تربيت‌معلم در سال تحصيلى ۱۳۷۶-۱۳۷۷ به ۶ هزار نفر رسيده می باشد.

ادامه تحصيل معلمان در مراکز عالى ضمن خدمت فرهنگيان

به‌مقصود ادامه تحصيل معلمان در دوره‌هاى بلندمدت ضمن خدمت، با موافقت سازمان امور ادارى و استخدامى کشور، دوره‌هاى بلندمدت کاردانى و کارشناسى ناپيوسته و کارشناسى ارشد با بهره گیری از ظرفيت‌هاى خالى مراکز تربيت‌معلم در تابستان‌ها و نوبت دوم به‌وجود آمد. استقبال کارکنان ادارى و آموزشى وزارت آموزش و پرورش از تحصيل در اين دوره‌ها موجب گردید که هر سال آزمون ورودى با شرکت حدود ۲۰۰ هزار نفر برگزار گردد و از اين طريق علاوه بر ايجاد روحيه مثبت در فرهنگيان، سطح اطلاعات علمى و حرفه‌اى آنان افزايش يابد.

طبق اسناد وزارت آموزش و پرورش از سال ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۵ تعداد فارغ‌التحصيلان دورهٔ کاردانى ۱۱۰ هزار و ۴۰۰ و کارشناسى ۳۶ هزار و ۶۰۰ نفر بوده می باشد (نفيسي، عبدالحسين؛ هشت سال کوشش؛ ۱۳۷۵، ص ۵۷.).

در سال ۱۳۷۴ مجوز اجراء دورهٔ کارشناسى ارشد در چهار رشته از سازمان امور ادارى و استخدامى کشور کسب شده می باشد. اين رشته‌ها در تهران و زير نظر معاونت برنامه‌ريزى و تأمين نيروى انسانى اداره مى‌گردد. با تعطيل شدن بعضى از مراکز تربيت‌معلم، مراکزى با نام مرکز عالى ضمن خدمت فرهنگيان داير گرديده می باشد.

 

در سال تحصيلى ۱۳۷۵-۱۳۷۶ در سراسر کشور تعداد اين مراکز ۵۲ واحد بوده می باشد. علاقه‌مندى تعداد زيادى از کارکنان وزارت آموزش و پرورش به ادامه تحصيل در سال‌هاى اخير و فراهم شدن زمينه ادامهٔ تحصيل در دانشگاه‌هاى دولتي، آزاد اسلامى و مراکز عالى ضمن خدمت فرهنگيان موجب شده می باشد که سهم کارکنانى که تحصيلات ليسانس و بالاتر، فوق‌ ديپلم، ديپلم و کمتر از ديپلم دارند از ۴/۱۰، ۷/۲۷، ۱/۵۷ و ۸/۴ درصد در سال ۶۷-۶۸ به ۱/۱۹، ۶/۳۹، ۳۸ و ۳/۳ درصد در سال‌ ۱۳۷۵-۱۳۷۶ برسد (همان؛ ص ۵۲.) و در مجموع سهم دارندگان تحصيلات کاردانى و بالاتر از ۱/۳۸ درصد در سال ۶۷-۶۸ به ۷/۵۸ درصد در سال ۷۵-۷۶ افزايش يابد. ميانگين سال‌هاى تحصيل کارکنان آموزش و پرورش از ۹/۱۲ در سال ۶۷-۶۸ به ۶/۱۳ در سال ۷۵-۷۶ افزايش يافته می باشد. هم‌چنين زنان در مشاغل آموزشى و استقبال از تحصيل در دوره‌هاى مختلف سهم زيادى داشته‌اند.

براساس آمار وزارت آموزش و پرورش تعداد کل نيروى انسانى (رسمي، حق‌التدريس و قراردادي) در سال تحصيلى ۷۶-۷۷ بيش از يک ميليون نفر بوده می باشد که از اين تعداد ۷/۴۶ درصد را زنان تشکيل داده‌اند.

ادامه تحصيل معلمان در دانشگاە‌ها

طبق مصوبه شوراى عالى برنامه‌ريزى در سال ۱۳۶۷، ۸۰ درصد ظرفيت رشته‌هاى علوم تربيتى در دورهٔ کارشناسى به آموزگاران اختصاص يافته می باشد. امکان ادامهٔ تحصيل معلمان در دانشگاه‌ها و مدارس عالى کشور از يکسو و برقرارى مأموريت تحصيل تمام‌وقت و نيمه‌وقت موجب گردید که از سال ۱۳۶۸ تا پايان ۱۳۷۳ بيش از ۲۶ هزار نفر از کارکنان آموزش و پرورش از مأموريت تحصيلى بهره گیری کنند. از اين تعداد حدود ۲۳ هزار نفر در دورهٔ کارشناسي، ۹۲۷ نفر در دورهٔ کارشناسى ارشد و ۱۷۷ نفر در دورهٔ دکترا تحصيل مى‌کنند.

علاوه بر دانشگاه‌هاى دولتي، دانشگاه آزاد نيز پذيراى تعداد زيادى از معلمان براى ادامهٔ تحصيل بوده می باشد. از سال‌هاى ۶۴ تا ۷۴ حدود ۵۰ هزار و ۸۶۴ نفر از فرهنگيان از دوره‌هاى کاردانى و کارشناسى بهره گیری کرده‌اند.

در تاريخ ۳۰/۷/۱۳۷۰ براساس مصوبه شوراى عالى انقلاب فرهنگي، وزارت فرهنگ و آموزش عالى موظف گرديد تا ۲۰ درصد از ظرفيت دوره‌هاى دکترى خود را به پذيرفته‌شدگان ساير دستگاه‌ها مانند وزارت آموزش و پرورش اختصاص دهد که اين مصوبه متأسفانه با ضوابطى که براى ادامه تحصيل قبول‌شدگان وضع گرديد با مشکل مواجه شده می باشد. هم‌اکنون تعدادى از کارکنان آموزش و پرورش در دانشگاه آزاد اسلامى در دوره‌هاى کارشناسى ارشد و دکترى به تحصيلات خود ادامه مى‌دهند.

آموزش‌هاى کوتاه‌مدت فرهنگيان

به‌مقصود ايجاد تخصص و دانش‌افزائي، دوره‌هاى کوتاه‌مدت ضمن خدمت تشکيل گرديده می باشد. براساس آمار وزارت آموزش و پرورش از سال ۱۳۷۲ تا ۱۳۷۶، ۱۶۸ هزار و ۵۳۰ نفر از دبيران در دوره‌هاى کوتاه‌مدت آموزشى و ۵۶۰ هزار و ۵۷۸ نفر از کارکنان آموزش و پرورش در کارگاه‌هاى آموزشى و گردهمائى شرکت کرده‌اند.

 

آمار فوق و مطالعات انجام‌شده در اين زمينه حاکى از آن می باشد که على‌رغم رشد مراکز تربيت‌معلم و دبير طى دست‌کم هفتاد سال و توسعه آموزش‌هاى ضمن خدمت و وضع قانون‌هاى متعدد در مورد تربيت و تأمين معلمان، هنوز يکى از معضلات اساسى و مهم وزارت آموزش و پرورش کمبود کادر آموزشى واجد صلاحيت و مورد نياز دوره‌هاى مختلف تحصيلى در شهرها و روستاهاى کشور می باشد.

در اين امر عوامل متعددى دخالت دارند، مانند:         

– افزايش جمعيت و جوانى جمعيت و مهاجرت از روستاها به شهرها که نظام برنامه‌ريزى تربيت و تأمين معلمان را با اختلال مواجه کرده می باشد

– استقبال از تحصيل در شهرها و روستاهاى کشور

– مکانيزم برنامه‌ريزى توسعه و عدم بهره گیریٔ بهينه از آمار و اطلاعات و تحقيقات

– عدم تناسب فارغ‌التحصيلان دانشسراها و مراکز تربيت‌معلم و دانشکده‌هاى تربيت دبير با نيازهاى همه‌سالهٔ مناطق آموزشى

– کاهش تدريجى ظرفيت دانشگاه‌ها در رشته‌هاى دبيرى و به‌کارگيرى بيشتر امکانات علمى و فيزيکى دانشگاه‌ها مانند دانشگاه تربيت‌معلم در دوره‌هاى بالاتر از کارشناسى (دبيرى)

– فقدان جاذبه‌هاى لازم براى ورود به خدمت معلمى

 

– نظام استخدامى و بوروکراسى (ديوان سالاري) ناشى از آن در استخدام و به‌کارگيرى فارغ‌التحصيلان رشته‌هاى دبيرى و داوطلبان معلمى

– نظام توزيع و نقل و انتقالات معلمان

– کمبود آموزگاران و دبيران شايسته و علاقه‌مند و آگاه به شيوه‌هاى برخورد مطلوب با دانش‌آموزان ماهر در امر تدريس و فرآيند ياددهى و يادگيرى

– ملاحظات کلى در مورد آموزش ضمن خدمت.

براى مطالعه بيشتر به مقاله ”سياست‌ها و تدابير لازم براى جذب، تربيت و نگهدارى معلمان“ در فصلنامه مديريت در آموزش و پرورش؛ ش ۱، ۱۳۷۰ نوشتهٔ نگارنده مراجعه گردد.

گرچه با برنامه‌ريزى‌هاى انجام‌شده تعداد بسيارى از آموزگاران، دبيران، مربيان، معاونان، مديران و کارکنان ادارى آموزش و پرورش مى‌توانند در دوره‌هاى کوتاه‌مدت و درازمدت شرکت کنند، اما افزايش کارکنان وزارت آموزش و پرورش و ضرورت دانش‌افزائى و افزايش مهارت افرادى که در اين سازمان کار مى‌کنند، ايجاب مى‌کند که موارد زير مورد توجه جدى قرار گيرد:

۱. تشکيل انستيتو مديريت و برنامه‌ريزى آموزشى براى تربيت مديران و کارشناسان رده‌هاى مختلف مديريت آموزش و پرورش

 

۲. بررسى نيازهاى کارکنان ادارى و آموزشى و طراحى دوره‌هاى مختلف آموزشى متناسب با نيازهاى آنان

۳. تهيه، تأليف و انتشار کتاب‌هاى مناسب براى دوره‌هاى مختلف آموزشى

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

۴. اختصاص مراکز خاص آموزش ضمن خدمت مجهز به امکانات و تجهيزات کامل آموزشى و شبانه‌روزى در هر منطقه

۵. تربيت و تأمين مدرسان دوره‌هاى مختلف آموزش ضمن خدمت از طريق دانشگاه‌هاى مختلف کشور

۶. بهره گیری از روش‌هاى آموزش حضوري، غيرحضوري، نيمه‌حضورى و خود‌آموزى و آموزش از راه دور با بهره گیری از وسايل ارتباط جمعى.

اختصاص مراکز تربيت‌معلم به مراکز عالى ضمن خدمت فرهنگيان و تربيت نيروى انسانى مورد نياز اين وزارتخانه مهمترين اقدامى می باشد که بايد به‌صورت گسترده صورت گيرد.

دیدگاهتان را بنویسید